استفاده و استخراج بی‌رویه از زمین‌های کشاورزی، مصرف بیش از اندازه‌ی سموم و کودهای شیمیایی و آلودگی‌های زیست‌محیطی، بسیاری از زمین‌های کشاورزی را غیر قابل استفاده ساخته است. به علاوه، مشکلات دیگری مثل بحران آب و گرمایش جهانی، عملکرد و راندمان کشاورزی سنتی را بسیار پایین آورده و هزینه‌های کشاورزی را افزایش داده‌اند. پیشبینی می‌شود که تا سال ۲۰۵۰، جمعیت انسان روی کره‌ی خاکی به بیش از ۹ میلیارد نفر برسد. تأمین غذای مورد نیاز این جمعیت عظیم، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پیش روی بشر است. بنابراین، تعداد فرصت‌های شغلی و استخدام مهندس کشاورزی روزبه‌روز بیشتر می‌شود.

در این مطلب می‌خواهیم در رابطه با کار مهندس کشاورز و وظایف آن در محیط کار صحبت کنیم و در ادامه به بازار کار این رشته بپردازیم. پس همراه ما باشید.

آشنایی با رشته مهندس کشاورزی و مسئولیت‌های آن

خیلی از مردم تصور می‌کنند که مهندسی کشاورزی فقط به کشت، داشت و برداشت محصولات زراعی و باغی می‌پردازد اما مهندسین کشاورزی روی مسائلی مثل تولید پارچه‌های کتانی یا طراحی بسته‌بندی مواد غذایی نیز کار می‌کنند.

دولت‌ها برای حاصلخیز نگه داشتن خاک‌ها نیاز به استخدام مهندس کشاورزی دارند زیرا بهره‌برداری بی‌رویه از این زمین‌ها، سبب فرسایش و تهی شدن منابع غذایی آن‌ها می‌شود. این مهندسین باید روش‌هایی برای صرفه‌جویی در مصرف آب مورد نیاز برای کشاورزی پیدا کنند زیرا بزرگترین بحرانی که انسان در دهه‌های آینده تجربه خواهد کرد، بحران بی‌آبی است. وظیفه‌ی سنگین سیر کردن خیل عظیم جمعیت بشر در سال‌های آینده بر دوش مهندسین صنایع غذایی و مهندسین کشاورزی قرار دارد و کسانی که به عنوان مهندس کشاورزی مشغول به کار می‌شوند، باید روش‌هایی را برای بازدهی بالای زمین‌های کشاورزی توسعه دهند.

مهندس کشاورزی در محیط کار چه وظایفی دارد؟

·         طراحی سیستم‌ها و ماشین‌آلات کشاورزی

• طراحی ماشین آلات کشاورزی
• تست کردن تجهیزات و تأسیسات کشاورزی
• مشاوره دادن به کشاورزان و سازمان‌ها در رابطه با نحوه‌ی استفاده از زمین
• تعمیر و به‌روزرسانی تأسیسات و زیرساخت‌های کشاورزی
• نظارت بر پروژه‌های ساخت‌وساز

کدام سازمان‌ها به دنبال استخدام مهندس کشاورزی هستند و به چه مهارت‌هایی توجه می‌کنند؟

به مهارت‌هایی گفته می‌شود که یک فرد می‌تواند آن‌ها را از طریق آموزش و تجربه به دست آورد. اما مهارت‌های نرم ذاتی هستند و با تمرین می‌توانید آن‌ها را تقویت کنید. در ادامه برخی از مهارت‌های سخت و نرم مورد نیاز مهندس کشاورزی را نام برده‌ایم.

مهارت‌های نرم مورد نیاز مهندسین کشاورزی عبارتند از:

• مهارت‌های ارتباطی عالی
• مهارت در کار تیمی یا رهبری یک تیم
• توجه به جزئیات
• توانمندی در سازمان‌دهی و هماهنگی امور
• مهارت در حل مسئله
• مهارت در مدیریت زمان
• مهارت‌های ریاضیاتی و محاسباتی

مهارت‌های سخت مورد نیاز این مهندسین عبارتند از:

• کارهای مهندسی و طراحی
• مشاوره‌ی فنی
• مدیریت بهینه‌ی آب
• انجام تست‌ها و جمع‌آوری داده‌ها
• مدیریت منابع طبیعی
• کار کردن با GPS و GIS
• آشنایی با سیستم‌های آب‌رسانی
• مهارت در انجام آزمایش‌های کیفیت آب و تحلیل داده‌های حاصل
• کار کردن با نرم‌افزار‌های طراحی سه‌بعدی CAD
• آشنایی با بیماری‌های گیاهان
• آشنایی با تأسیسات و ماشین‌آلات کشاورزی
• مهارت در پرورش گیاهان
• کنترل آفات و بیماری‌ها

کدام گرایش‌های مهندس کشاورزی بازار کار بهتری دارد؟

همانطور که می‌دانید حداقل مدرک تحصیلی لازم برای پیدا کردن کار مهندس کشاورزی، لیسانس مهندسی کشاورزی است. این رشته دارای گرایش‌های زیر است:

علوم و صنایع غذایی

موضوع اصلی این رشته، مطالعه‌ی خواص فیزیکو-شیمیایی محصولات کشاورزی و مواد غذایی، به منظور انتخاب بهترین روش جمع‌آوری، فراوری، تکمیل، بسته‌بندی، نگهداری و حمل است. این رشته یکی از گرایش‌های مهندسی کشاورزی در مقطع کارشناسی است و فارغ‌التحصیلان آن می‌توانند به عنوان مدیر واحدهای صنعتی، کارشناس متخصص در امور برنامه‌ریزی، آموزشی و تحقیقاتی یا کارشناس فنی جهت مدیریت خط تولید، مشغول به کار شوند.

گرایش اصلاح نباتات

گرایش زراعت و اصلاح نباتات یکی از گرایش‌های مهندسی کشاورزی در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد است. فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند با استفاده از روش‌های مهندسی ژنتیک، به منظور تولید گیاهان تراریخته برای کشاورزی با بازدهی بیشتر یا به منظور تولید محصولاتی که به صورت طبیعی توسط گیاهان تولید نمی‌شوند، استفاده می‌کنند. متأسفانه این گرایش در کشور ما بازار کار خوبی ندارد. این مهندسین معمولا در مراکز تحقیقاتی به کار گرفته می‌شوند که شمار این مراکز تحقیقاتی در ایران بسیار کم و در نتیجه، میزان استخدام  گرایش اصلاح نباتات، بسیار پایین است.

اقتصاد کشاورزی

این گرایش نیز در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد ارائه می‌شود. اقتصاد کشاورزی عبارت است از مطالعه‌ی تخصیص، توزیع و استفاده از منابع و مطالعه‌ی کالاهای تولید شده توسط کشاورزی. اقتصاد کشاورزی نقش مهمی در توسعه‌ی اقتصادی دارد. بازار کار این رشته نیز در کشور ما بسیار ضعیف است. اکثر سازمان‌های دولتی نیاز به استخدام مهندس کشاورزی گرایش اقتصاد کشاورزی دارند ولی شانس استخدام در سازمان‌های دولتی در کشور ما بسیار پایین است.

توسعه‌ی روستایی

گرایش توسعه‌ی روستایی فقط در دو مقطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی ارائه می‌شود. منظور از توسعه‌ی روستایی، بهبود کیفیت زندگی و اقتصادی افراد ساکن روستاها است. روستاها نقش اصلی را در کشاورزی دارند و اگر روستاها به دلیل توسعه‌نیافتگی، خالی از سکنه شوند، ضربه‌ی جبران‌ناپذیری به کشاورزی کشور وارد می‌شود. بنابراین، خیلی مهم است که با توسعه‌ی روستایی، جمعیت را که عمدتا کشاورز هستند، در این نواحی حفظ کرد. تنها سازمان‌های دولتی نیازمند فارغ‌التحصیلان گرایش توسعه‌ی روستایی هستند.

حشره شناسی

این گرایش نیز تنها در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد ارائه می‌شود. حشره‌شناسی (entomology) علم مطالعه‌ی حشرات است. تا به امروز، بیش از یک میلیون گونه حشره شناسایی شده‌اند. حشرات فراوان‌ترین جانوران روی سیاره‌ی ما هستند و حدود ۳۵۰ میلیون سال است که روی زمین زندگی می‌کنند.

حشره‌شناسی در مهندسی کشاورزی اهمیت بسیار زیادی دارد زیرا اکثر آفات کشاورزی، حشرات هستند. حشرات یا به صورت مستقیم به گیاهان آسیب می‌زنند یا می‌تواند حامل بیماری‌های مختلف باشند. البته از بعضی حشرات مثل کفش‌دوزک نیز می‌توان برای مقابله‌ی بیولوژیک با آفات و و بیماری‌های گیاهان استفاده کرد و بعضی از حشرات نیز با همزیستی با گیاهان یا گرده‌افشانی، بازدهی کشاورزی را افزایش می‌دهند.

شناسایی و کنترل علف‌های هرز

یکی از آفات در زمین‌های کشاورزی، علف‌های هرز هستند که سرعت رشد زیادی دارند و به سرعت مواد مغذی خاک را مصرف می کنند. به این منظور، گرایشی تحت عنوان شناسایی و کنترل علف‌های هرز در رشته‌ی مهندسی کشاورزی ارائه می‌شود. فارغ‌التحصیلان این رشته با انواع علف‌های هرز و روشٔ‌های مقابله با آن‌ها با کمترین آسیب‌های زیست‌محیطی، آشنا می‌شوند.

استخدام مهندس کشاورزی گرایش باغبانی

یکی از محبوب‌ترین و گسترده‌ترین گرایش‌های رشته‌ی مهندسی کشاورزی، گرایش علوم باغبانی است. پرورش محصولات باغی و گلخانه‌ای مثل میوه و سبزیجات و گیاهان زینتی در حوزه‌ی علوم باغبانی قرار دارند. بعضی از سازمان‌های دولتی و خصوصی نیازمند استخدام مهندس کشاورزی گرایش باغبانی هستند اما معمولا کسانی این رشته را انتخاب می‌کنند که قصد دارند کسب‌وکار خودشان را راه‌بیاندازند.

این گرایش در مقطع کارشناسی ارائه می‌شود و خودش شامل زیرگرایش‌های متعددی شامل میوه‌کاری، سبزی‌کاری، گیاهان دارویی، محصولات باغبانی و بیوتکنولوژی، گیاهان زینتی، فیزیولوژی و اصلاح گیاهان دارویی، ژنتیک مولکولی محصولات باغبانی و فیزیولوژی و اصلاح درختان میوه است.

استخدام مهندس کشاورزی گرایش خاک شناسی

گرایش علوم خاک در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی ارائه می‌شود. مهندسین علوم خاک، ویژگی‌های فیزیکو-شیمیایی و زیست‌شناختی خاک‌ها و نیز، مشکلات و کمبودهای آن‌ها را مطالعه می‌کنند. سازمان‌های دولتی مثل وزارت جهاد کشاورزی نیازمند استخدام مهندس کشاورزی گرایش خاک شناسی هستند. البته مراکز تحقیقاتی خصوصی نیز وجود دارند که فارغ‌التحصیلان این رشته را جذب می‌کنند. امروزه، آزمایشگاه‌های خاک‌شناسی، تقریبا در تمامی شهر‌های کشور دیده می‌شوند.

رشته‌ مهندسی کشاورزی گرایش‌های دیگری مانند مدیریت کشاورزی، گیاه‌پزشکی، علوم و تکنولوژی بذر، تولید و پرورش طیور، زراعت، سازه‌های آبی، علوم دامی، کشاورزی اکولوژیک، مهندسی منابع آب، مهندسی آب و خاک، مهندسی تولیدات دامی و مهندسی تولیدات گیاهی را دارد.

اگر می‌خواهید رزومه خود را برای یکی از فرصت‌های شغلی مرتبط با مدرک تحصیلی و سابقه کار خود ارسال کنید، می‌توانید از سایت‌های کار و استخدامی نظیر جاب ویژن استفاده کنید.